تقرير منظمة العفو الدولية لعام  2013
حالة حقوق الإنسان في العالم

5 يونيو 2009

انتخابات ریاست جمهوری ایران در بحبوحه ناآرامی و نقض پیوسته حقوق بشر

انتخابات ریاست جمهوری ایران در بحبوحه ناآرامی و نقض پیوسته حقوق بشر
انتخابات ریاست جمهوری ایران در روز 12 ژوئن در برابر پس زمینه تبعیض ها، سرکوب رو به وخامت دگراندیشی و ناآرامی خشونت بار برگزار می شود.
در مرحله پیش از انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری که نامزدهای زن از آن منع شده اند، این کشور شاهد دستگیری های خودسرانه و اذیت و آزار فعالان و اعضای جوامع اقلیت، سانسور، حملات مسلحانه و بمب گذاری های انتحاری بوده است.
عفو بین الملل از اعلام تعهدهای برخی از نامزدهای انتخاباتی در طی مبارزه انتخاباتی شان در زمینه حقوق زنان و مشکلات اقلیت های قومی و تهی دستان استقبال کرده است. حسیبا حاجی صحراوی، معاون برنامه خاورمیانه و آفریقای شمالی عفو بین الملل، گفت: «کوشش های مداوم فعالان حقوق زن مساله حقوق زنان را به اجبار وارد مباحثات کرده است و این در برخی از موارد به بهای آزادی آنها تمام شده است. تمام نامزدها باید به ندای برابری آنها پاسخ و پایان دادن به تبعیض را اولویت خود قرار دهند.»
یک مساله دیگر که اقدام فوری رئیس جمهورتازه را ضروری می سازد مساله اعدام نوجوانان به خاطر جرائمی است که در سنین کودکی مرتکب شده اند. حسیبا حاجی صحراوی گفت: «حداقل 139 نوجوان در ایران در انتظار اعدام به سر می برند. خشم عمومی پس از اعدام نقاش جوان دلارا دارابی، مباحثات مربوطه در کشور و ابتکارهای جامعه مدنی برای پایان دادن به این رویه نفرت انگیز باید با اقدام تعیین کننده رئیس جمهور جدید در این زمینه همراه شود.»
عفو بین الملل نگرانی خود را در باره فرایند تبعیض آمیز گزینش نامزدهای انتخاباتی ابراز کرد، که بررسی صلاحیت تمام نامزدهای انتخاباتی به منظور «اطمینان از صلاحیت آنها برای ریاست جمهوری» به وسیله شورای نگهبان را شامل می گردد.
در بیانیه ای عمومی به تاریخ 15 مه، عفو بین الملل به شورای نگهبان توصیه کرد که تضمین کند تا هیچ نامزدی صرفا به خاطر نژاد، رنگ پوست، جنسیت، زبان، مذهب، منشأ اجتماعی یا سیاسی یا عقاید دیگر کنار گذاشته نشود و هیچ یک از 42 زنی که به عنوان نامزد ثبت نام کرده اند صرفا به خاطر جنسیت شان حذف نشوند. اما تمام نامزدها، از جمله تمام زنان، به استثنای 4 نفر حذف شدند.
چهار نامزد باقی مانده عبارت هستند از: رئیس جمهورکنونی محمود احمدی نژاد؛ رئیس سابق مجلس مهدی کروبی؛ محسن رضایی، فرمانده سابق سپاه پاسداران و دبیر کنونی مجمع تشخیص مصلحت؛ و میر حسین موسوی، که در طی جنگ ایران و عراق در دهه 1360 به عنوان نخست وزیر ایران خدمت کرده است.
ایرانیان در طی مبارزه انتخاباتی با سانسور روبرو بوده اند: مقامات دسترسی به تارنماهای شبکه ای اجتماعی مثل فیس بوک و، به مدت کوتاهی تویتر، را در روز 23 مه مسدود کردند. نامزدها و هواداران آنها که با رئیس جمهور کنونی محمود احمدی نژاد مخالف هستند از این تارنماها برای اطلاع رسانی به عنوان بخشی از مبارزه انتخاباتی استفاده می کردند. پس از غافلگیر شدن از شدت اعتراض، مقامات سه روز بعد به انسداد فیس بوک پایان دادند.
پس از این که یک فیلم ویدئویی در روز 14 مه در یوتیوب به نمایش درآمد و ظاهرا رئیس جمهور پیشین محمد خاتمی (حامی آقای موسوی) را نشان می داد که آذربایجانی های ایرانی را تحقیر می کرد، مبارزه انتخاباتی میرحسین موسوی ـ که خود از اقلیت آذربایجانی است ـ  متهم به نژادپرستی شد. آقای خاتمی پس از آن اظهار کرد که فیلم ویدئویی جعلی است. در روزهای پس از نمایش فیلم ویدئویی، صدها نفر از فعالان آذربایجانی تجمع های اعتراضی برگزار کردند و خواستار عذرخواهی آقای خاتمی شدند. بعضی از آنها دستگیر شدند و در بازداشت انفرادی نگه داری می شوند.
عفو بین الملل در دوره پیش از انتخابات گزارش هایی نیز دریافت کرده که حاکی از افزایش موج دستگیری های خودسرانه و اذیت و آزار به ویژه علیه جوامع اقلیت مذهبی و قومی ایران است، از جمله علیه بهائیان و افرادِ تارکِ اسلام، دانشجویان، فعالان سندیکایی و فعالان حقوق زنان.
عماد بهاور، عضو نهضت آزادی ایران، که در مبارزه انتخاباتی به نفع میرحسین موسوی شرکت داشت، روز 27 مه به خاطر سوءظن به «تبلیغ علیه نظام» دستگیر شد.
گزارش حاکی از این بود که آقای بهاور، 31 ساله، بر اساس حکم دادگاه انقلاب دستگیرشده است. ماموران امنیتی خانه آقای بهاور را مورد تجسس قرار دادند و تعدادی از لوازم شخصی او مثل کامپیوترش را ضبط کردند. بنا به گزارش آقای بهاور در روز سه شنبه آزاد شده است.
موارد دیگر بازداشت خودسرانه شامل دستگیری مهدی معتمدی مهر، عضو کمیته دفاع از انتخابات آزاد، سالم و عادلانه و عضو نهضت آزادی در روز 19 آوریل است.
پیش از دستگیری، یکی از مسئولان وزارت اطلاعات در تماس تلفنی با او گفته بود که انتشار اطلاعیه ای با عنوان «نظارت نهادهای مدنی و بین المللی، تضمین تحقق انتخابات آزاد، سالم و عادلانه» به وسیله آن کمیته اقدام علیه امنیت ملی تلقی خواهد شد.
آن اطلاعیه به هررو منتشر و او نیز دستگیر شد. او متهم به «اقدام علیه امنیت کشور» شده است. در روز 29 آوریل، نیروهای امنیتی مانع از آن شدند که دیگر اعضای کمیته جلسه خود را در موسسه حقوقی راد متعلق به محمد علی دادخواه، وکیلی سرشناس و عضو شورای عالی نظارت کانون مدافعان حقوق بشر، برگزار کنند. کانون مدافعان حقوق بشر، به ریاست شیرین عبادی برنده جایزه نوبل صلح، در دسامبر 2008 به زور تعطیل شد و اجازه بازگشایی آن داده نشده است.
وزارت اطلاعات حداقل دو تن از دانشجویان دانشگاه امیرکبیر را از زمان دستگیری آنها در فوریه 2009 بدون محاکمه در بند 209 زندان اوین در تهران نگه داشته است. دیگر دانشجویانی که به همراه آنها دستگیر شده بودند و آزاد شده اند، گفته اند که در طی بازداشت شکنجه شده اند. در 28 آوریل 2009، یکی قاضی دادگاه انقلاب گفت که هشت دانشجو، از جمله آنها که هنوز در بازداشت مانده اند، به همکاری با سازمان مجاهدین خلق ایران، که یک گروه مخالف تبعیدی است، متهم شده اند. او افزود که آنها قصد داشتند در طی انتخابات آتی فعالیت هایی را در دانشگاه ها انجام دهند.
جلوه جواهری تنها زن از میان در حدود 20 نفر است که پس از دستگیری در 1 مه 2009 هنوز در بازداشت به سر می برد. او عضو کمپین یک میلیون امضا (که به نام کمپین تغییر برای برابری نیز شناخته می شود) است که برای فراخوان حقوق برابر زنان امضا جمع می کند.
اکثر این عده ـ شامل کاوه مظفری، روزنامه نگار و شوهر جلوه جواهری ـ به هنگام جشن روز جهانی کارگر در پارک لاله تهران دستگیر شدند، اما جلوه جواهری بدون حکم جلب زمانی دستگیر شد که ماموران امنیتی با شوهر او برای تجسس خانه آنها آمدند. پس از آن، او به «اقدام علیه امنیت ملی از طریق عضویت در کمپین یک میلیون امضا و تبانی به قصد برهم زدن امنیت کشور» متهم شده است.
حسیبا حاجی صحراوی گفت: «با زندانی کردن مردم صرفا به خاطر بیان نظریات مخالف خود، مقامات ایرانی بحث آزاد را که پیش شرط انتخابات است، سرکوب می کنند. شهروندان باید بتوانند آزادانه نارضایتی ها و خواست هایشان را بیان کنند تا نامزدهای انتخاباتی به آنها بپردازند.»
«تمام افراد و گروه ها در دوره منتهی به انتخابات ریاست جمهوری باید از اجازه به¬کارگیری مسالمت آمیز حقوق آزادی بیان، تجمع و تشکل خود، از جمله به روش هایی متفاوت از سیاست ها و رویه های دولتی برخوردار باشند.»
نآرامی های خشونت بار در دوره پیش از انتخابات در استان سیستان ـ بلوچستان شدت گرفته است. یکی از اعضای گروه مسلح بلوچ، جنبش مقاومت مردمی ایران (ج.م.م.ا)، در روز 28 مه در زاهدان، مرکز استان، در یک مسجد به بمب گذاری انتحاری دست زد. بنا به گزارش ها، حداقل 25 نفر کشته و ده ها نفر دیگر زخمی شدند. ج.م.م.ا اعلام کرد که حمله به انتقام اعدام چند روحانی سنی در سال های اخیر انجام شده است.
حسیبا حاجی صحراوی گفت: «بمب گذاری در مسجد بی توجهی کامل به اصول قانون انسان دوستانه بین المللی است، که ج.م.م.ا قول تبعیت از آن را داده است. ما این کار را با صراحت کامل محکوم می کنیم.»
ظرف کمتر از 48 ساعت پس از بمب گذاری، سه مرد در نزدیکی محل حمله با ادعای مسئولیت داشتن در آن در انظار عمومی اعدام شدند. در اظهارات بعدی مشخص شد که آن سه نفر در زمان بمب گذاری در بازداشت بودند، اما به تأمین مواد منفجره به کار رفته در بمب گذاری «اقرار» کرده بودند. در پی آن، ناآرامی های بیشتری بروز کرد که حداقل ده نفر در آنها کشته شدند و ده ها نفر دستگیر شدند.
اقلیت بلوچ ایران در معرض تبعیض از سوی مقامات کشور قرار دارند که به نقض فاحش حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آنها منجر می شود. آنها عمدتا در استان سیستان ـ بلوچستان و کرمان زندگی می کنند و گویا از یک تا سه درصد کل جمعیت 70 میلیونی کشور را تشکیل می دهند. آنها عمدتا مسلمانان سنی هستند، حال آن که اکثریت جمعیت ایران مسلمانان شیعه هستند.

للمزيد من المعلومات

نا آرامی پس از انتخابات در ایران
ایران باید از حق تظاهرکنندگان حمایت کند

موضوعات

نشطاء 
جماعات مسلحة 
الاحتجاز 
حالات الاختفاء وعمليات الاختطاف 
التمييز 
الحقوق الاقتصادية والاجتماعية والثقافية 
حرية التعبير 

البلد

إيران 

المنطقة

الشرق الأوسط وشمال إفريقيا 

@amnestyonline on twitter

أخبار

20 نوفمبر 2014

قالت منظمة العفو الدولية إنه يتعين على سلطات المملكة المتحدة أن تطلق تحقيقا طال انتظاره في دور إحدى الشركات البريطانية في واحدة من أسوأ حوادث إلقاء النفايات السامة في... Read more »

25 نوفمبر 2014

قالت منظمة العفو الدولية اليوم: إنه يجب على الموظفين المسؤولين عن تنفيذ القوانين عدم اللجوء إلى الاستخدام المفرط للقوة حيث يتظاهر المحتجون في أعقاب قرار هيئة المحلفين... Read more »

12 نوفمبر 2014

قالت منظمة العفو الدولية لقد تهرب الشركة الكيميائية الأميركية العملاقة داو من المثول أمام العدالة مرة أخرى اليوم من خلال عدم الانصياع لاستدعاء المحكمة الهندية لها بشأن... Read more »

24 نوفمبر 2014

ينبغي أن تقوم المحكمة الأوروبية لحقوق الإنسان بمعاودة النظر في مزاعم إجازة حكومة المملكة المتحدة استخدام التعذيب وغيره من ضروب سوء المعاملة في أيرلندا الشمالية خلال... Read more »

27 نوفمبر 2014

مع ظهور إشارات على احتمال توسيع نطاق العمليات، قالت منظمة العفو الدولية إن السلطات المصرية يجب أن توقف عملية الهدم التعسفي لمئات المنـازل وعمليات الإخلاء القسري الجماعي... Read more »